Aydın Bəşirov: “İşləmək üçün xaricə gedən Azərbaycan dənizçiləri geri qayıtmağa pulları olmadığından bəzən dilənmək məcburiyyətində qalırlar”

Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin (XDG) rəisi Aydın Bəşirov azərbaycanlı dənizçilərin xarici sularda üzləşdikləri problemlər və bu problemləri doğuran səbəblərlə bağlı maraqlı faktlar açıqlayıb. Bakıda bəzi adamlar XDG-nin, yaxud ARDNŞ-in gəmiçiliyinin yan yörəsində gəzir, dənizçilərimizi tovlayıb xaricə aparırlar. “Nəticədə işlədikləri şirkətlərdən işə düzəltmə müqabilində faiz alırlar. Azərbaycan dənizçiləri xaricə yüksək maaş adı ilə gedirlər, amma ciblərindəkini də orada qoyub qayıdırlar”, - deyə A. Bəşirov vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, xaricə işləməyə gedən dənizçilər orada 3 aylıq müqavilə bağlasalar da, onları 5-6 ay işlədir, 3 ayın pulunu verirlər. Onların çoxunu isə elə gəmilərə göndərirlər ki, həmin gəmilərin sahibləri bəlli olmur: “Məsələn, gəmi Malta və ya Banqladeş bayrağı altında üzür, sahibi isə Türkiyədə, İtaliyada, yaxud digər ölkədədir. Sonda çox vaxt dənizçilərin gəmi şirkətlərinin sahiblərini məhkəməyə vermələrinin də nəticəsi olmur”.

Xaricə gedənlərə bəzən nəinki maaş, heç geri qayıtmağa belə pul verilmədiyini deyən Bəşirov - İtaliyada, Sinqapurda geri qayıtmağa pul toplamaq üçün dənizçilərin bəzən dilənmək məcburiyyətində qaldıqlarını deyib: «Bir il əvvəl 35 yaşlı dənizçi getdi xaricdə işləməyə, meyiti gəldi. O qədər olub ki, gəmilərdə özlərini asıblar, çoxundan heç xəbəriniz yoxdur».

XDG rəisi hazırda rəhbərlik etdiyi qurumda boş iş yerlərinin olduğunu, mütəxəssislərə ehtiyac duyulduğunu, işçilərə isə xaricdəkindən yüksək əməkhaqqı verdiklərini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda gəmiçinin əməkhaqqı orta hesabla 1000 manata yaxındır.

O, azərbaycanlı dənizçilərin bəzilərinin xarici gəmilərdə saxta diplomlarla işlədiyini də qeyd edib: “Bəzən xaricə saxta diplomlarla gedirlər. Motorçu hardansa, Batumidən, Ukraynadan 5-6 min dollar verib diplom alır və baş mexanik kimi çalışır. Ya bosmandır, ya matros, amma sertifikat alıb, gəmidə kapitan işləyir. Mən elələrini çox tanıyıram. Elə gəmi var ki, heyət iki yerə bölünüb. Heyətin 70%-i azərbaycanlılar, qalanı ukraynalılar və digər millətlərdir. Kapitan bilmir, fırtınada gəmini necə qorusun”.

Daxili sularda üzən dənizçilər 3 gündən bir ailəsinin yanında olur, həmçinin təqaüdə çıxdıqda yaxşı pensiya alırlar: «İndi başqa variant tapıblar. Gedib xaricdə işləyir, son 3 ili isə XDG-də işləyib buradan pensiyaya çıxmağa çalışırlar. Bu gün XDG-də bütün sahələr üzrə vakant iş yeri var. Gəlsinlər işləməyə, yaxşı sənətkardırlarsa, işə götürəcəyik. Saxta diplomlular isə işə götürülməyəcək. Çünki onlar gündə bir gəmini batıracaqlar”.

05.03.2010
Qazancim.az